در پیچ و تاب ۷ دره افسون گر؛ روی یال شیرکوه

در پیچ و تاب 7 دره افسون گر؛ روی یال شیرکوه

در 20 کیلومتری جنوب غربی شهر کویری یزد، در دامنه شیرکوه، سالیان سال است مردمانی زندگی می‌کنند که به برکت این کوه سرافراز، طراوتی متفاوت به شهرشان هدیه شده است و این شهر جایی نیست جز «تفت».

روزنامه توریسم:«تفت» در اوج زیبایی، چون نگینی بر تارک کویر می‌درخشد. تفت شهر بزرگی نیست، اما می‌توان گفت که ییلاقی‌ترین شهر استان یزد است. طبیعت گردان حرفه‌ای و کوهنوردان قدیمی، فصل بهار را مناسب‌ترین زمان صعود به قلعه 4075 متری شیرکوه می‌دانند؛ اگر به یزد بروید و از آنجا به سمت تفت و بعد خودتان را به «ده بالا» برسانید، آن وقت باید مطمئن باشید به یال جنوبی شیرکوه، کوهی که واقعاً شبیه شیری خفته است، نزدیک شده‌اید و می‌توانید در یک صبح دل انگیز، از دره‌های پایین کوه، ارتفاع بگیرید و به سمت دیواره‌های مرتفع شیرکوه صعود کنید. این مسیر، پر از تپه‌های بزرگ است و به شیب بسیار تندی می‌رسد که تا اواسط بهار پوشیده از برف است. وقتی به انتهای شیب برسید، یعنی بر بلندی‌های شرقی شیرکوه ایستاده‌اید. شما هوای خوب و عظمت طبیعت را در شیرکوه تجربه خواهید کرد. اگر کاربلد باشید یا با یک گروه نسبتاً حرفه‌ای عازم شیرکوه شده باشید، صعودتان نباید از 7 ساعت بیشتر طول بکشد.

منطقه شیرکوه، قله معروف دیگری هم دارد که برای کوهنوردان آشناست؛ «تزرجان» به ارتفاع 3972 متر در جنوب شرقی قله شیرکوه قرار گرفته و مشهور است که عظمت شیرکوه را فقط زمانی می‌شود درک کرد که بر فراز «تزرجان» ایستاده باشی و به آن نگاه کنی.
البته صعود به تزرجان آسان نیست و لازم است با فنون سنگ نوردی آشنا باشید. برای رفتن به تزرجان، باز هم باید خودتان را به شهرستان تفت برسانید و از آنجا به آبادی تزرجان بروید. حالا پای دیواره با شکوه قله ایستاده‌اید و می‌توانید از دره افشار آباد، به پناهگاه تزرجان بروید و بعد از کمی استراحت، برای فتح قله مهیا شوید.
برج صخره‌ا‌ی تزرجان برفراز آبادی این روستا قرار دارد. تزرجان، قله‌ای است که از هر سو توسط دیواره‌ها و دهلیزهای سنگی پوشیده شده و از سمت تیغه شمالی، به شانه 3900 متری شمالی و سپس از طریق گردنه‌ای صخره‌ای، به قله مخروطی برفخانه و از سمت جنوب، به میله‌های فریدونی محدود می‌شود.

در پیچ و خم دره‌های ناشناخته: زیبایی خیره کننده این دره‌ها در کنار مهمترین آّبشار کویر مرکزی و آّب‌های خروشان شیرکوه، منطقه زیبای «گاهان» شهرستان تفت را به تفرجگاه بزرگ کویر ایران تبدیل کرده است؛ تا به چشم خود نبینید، باور نخواهید کرد که در قلب کویر ایران و در همسایگی عروس کویر، دره‌ای با دیواره‌های بیش از ۲۰۰ متر با 7 دره فرعی و آبشارهای کوچک و بزرگ و آبی به زلالی اشک چشم وجود دارد.

آب‌های خروشان شیرکوه از ارتفاعات 4 هزار متری پایین می‌آید و با گذر از ییلاقات ده بالا و طزرجان، به سمت دره‌ها جاری می‌شود و در ارتفاع بالای 70 متر، به صورت آبشار پایین می‌ریزد.«گاه» در زبان پارسی قدیم، به معنی شادی و دره «گاهان» یا دره «شادی»‌ها، دره‌ای است که در زمان‌های دور، ساکنان کویر، جشن‌های عروسی و مراسم‌ شادمانی خود را در آنجا برپا می‌داشتند.
دره «گاهان» در پایین دست شیرکوه، از 7 دره فرعی تشکیل شده که عبارتند از دره اصلی، دره خشک، دره آلبالو، دره آب پلنگ، دره لا انار، دره آبشار و دره باد گز. این دره‌ها در کنار مهمترین آبشار استان یزد، در میان کوه‌های سر به فلک کشیده شیرکوه، بهشت کوچکی را در اعماق کویر پدید آورده است.

شگفتی‌های تفرجگاه کویر: دره اصلی دره «گاهان»، محل آبریز سایر دره‌های فرعی است که در هر یک از دره‌های آن، چشمه‌های متعددی جاری است. این دره و تفرجگاه کویر، دارای یک محوطه باستانی به نام قلعه «پهلوان بادی» است که بر بلندای صخره‌ای عظیم و سترگ، در سالیان دور مأمن شخصی به همین نام بوده که از دیرباز، افسانه‌های زیادی در مورد وی بر زبان مردم محلی جاری بوده است، اما وجه تمایز این دره، شکل بسیار بدیع ومنحصر به فرد سنگ‌ها، دیواره‌ها و طرز قرار گرفتن آنهاست که از این نظر، «گاهان» را در شمار مناطق بسیار مساعد سنگنوردی در اشکال مختلف آن قرار می‌دهد، به طوری که محال است پای سنگنوردی به این منطقه باز شود و بخواهد از آن دل بکند.
این دره زیبا نیز که در مسیر جاده ابرکوه قرار دارد، به تفرجگاه مردم یزد و شهرهای اطراف تبدیل شده و در طول سال، میزبان بسیاری از گردشگرانی است که به این منطقه سفر می‌کنند. در عین حال، به دلیل همین ویژگی‌های خاص و وجود دیواره‌ها و سنگ‌های مساعد، دره «گاهان» به یکی از بهترین مناطق طبیعت‌گردی و کوهپیمایی، به خصوص سنگنوردی تبدیل شده است. این درحالی است که وجود دیواره‌های موسوم به آسمان و تاج، به این دره باشکوه، ابهت و زیبایی بیشتری بخشیده است.

دیدنی‌های قلعه «پهلوان بادی»: حالا که به نیت دیدن دره‌های «گاهان» از یزد به تفت آمده‌اید، بد نیست به قلعه «پهلوان بادی» هم سری بزنید که در ارتفاعات «گاهان» جاخوش کرده است. در جنوب غربی شهر تفت و در امتداد دره «گاوون»، دو اثر قدیمی بر فراز کوهی به نام «میلک» دیده می‌شود. بر نوک این کوه، یک قلعه قدیمی با مسیری صعب العبور قرار گرفته و در داخل آن، آسیابی هم معروف به آسیاب پهلوان بادی دیده می‌شود.

دره «خشک»؛ دروازه دره‌ها: دره «خشک»، اما اولین دره از مجموعه دره‌های فرعی دره «گاهان» است که در سمت راست آن قرار دارد و مانند دیگر دره‌های فرعی، جزو دره‌های پایین دست شیرکوه و حوضچه‌های آبریز آن به شمار می‌رود.
نام محلی این دره، «لا خشک» به معنی دره خشک و دلیل این نامگذاری، نبود چشمه و آب در این دره بوده است. به همین دلیل، دره خشک، از کم رفت و آمدترین دره‌های «گاهان» و یکی از بکرترین آنهاست، اما نبود آب و چشمه، چیزی از زیبایی این دره نکاسته است، به گونه‌ای که اشکال بسیار زیبا و بدیع سنگ‌ها و دیواره‌های این دره، آن را به شکلی استثنایی و مساعد برای انواع شاخه‌های سنگنوردی تبدیل کرده است.

 مسیر دسترسی: برای رفتن به تفرجگاه «گاهان» و تماشای تنها آبشار مهم استان یزد، در مسیر ورودی شهر تفت، از سمت جاده ابرکوه، جاده‌ای فرعی وجود دارد که به آبشار منتهی می‌شود. از ابتدای جاده تا آبشار، کمتر از 5 کیلومتر فاصله است که 500 متر انتهای آن را باید پیاده پیمود. در عین حال، به آخر «زیبا شهر» تفت که می‌رسید، باید وارد یک جاده خاکی شوید که یکراست به دامنه کوههای زیبای شیرکوه وصل می‌شود.

 تفاوت سرما و گرما: این هم از راز و رمز طبیعت افسونگر ایران زمین؛ آن هم در استان کویری یزد که فاصله دمای گرم‌ترین نقطه آن که شهرستان باق است، با سردترین نقطه استان، یعنی شهرستان تفت، گاهی به 25درجه می‌رسد!
سردترین نقطه استان یزد، دهستان «سبزدست» است که در فاصله 85 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان بافق قرار دارد. این منطقه، دارای آب و هوای نسبتاً کوهستانی با زمستان‌های نسبتاً سرد و تابستان‌های معتدل است. وجود پوشش گیاهی مناسب و ارتفاع زیاد آن از سطح دریا، باعث شده است که این منطقه، در بیشتر فصول سال، همواره به عنوان سردترین نقطه استان یزد اعلام شود.

نظرات بسته شده است.